.png)
به گزارش افق معدن: صنعت فولاد جهان در سالهای اخیر وارد مرحلهای جدید از تحول شده است؛ مرحلهای که در آن رقابت میان تولیدکنندگان تنها به ظرفیت تولید، قیمت تمامشده یا سهم بازار محدود نمیشود و موضوع کاهش آلایندگی و حرکت به سمت تولید پایدار به یکی از مهمترین شاخصهای رقابتپذیری تبدیلشده است. در چنین شرایطی، مفهوم فولاد سبز بهعنوان یکی از مهمترین روندهای آینده صنعت فولاد مطرحشده و بسیاری از شرکتهای بزرگ جهان سرمایهگذاریهای گستردهای را برای توسعه فناوریهای کمکربن آغاز کردهاند.
فولاد سبز چیست و چرا آینده صنعت فولاد به آن گرهخورده است؟
فولاد سبز به فولادی گفته میشود که در فرآیند تولید آن، میزان انتشار گازهای گلخانهای و بهویژه دیاکسید کربن تا حد امکان کاهشیافته باشد. اهمیت این موضوع از آنجا ناشی میشود که صنعت فولاد یکی از بزرگترین صنایع تولیدکننده کربن در جهان محسوب میشود و برآوردها نشان میدهد بخش قابلتوجهی از انتشار گازهای گلخانهای صنعتی به زنجیره تولید فولاد اختصاص دارد.
در سالهای اخیر، کشورهای توسعهیافته و مصرفکنندگان بزرگ فولاد، بهویژه در اروپا، سیاستهای سختگیرانهای را برای کاهش آلایندگی صنایع به اجرا گذاشتهاند. از همین رو، تولیدکنندگان فولاد برای حفظ جایگاه خود در بازارهای جهانی ناچار به حرکت در مسیر تولید کمکربن شدهاند. به اعتقاد کارشناسان، در سالهای آینده میزان انتشار کربن یک محصول میتواند بهاندازه قیمت و کیفیت آن در تصمیمگیری خریداران اهمیت پیدا کند.
جهان چگونه به سمت تولید فولاد کمکربن حرکت میکند؟
در حال حاضر شرکتهای بزرگ فولادی جهان پروژههای متعددی را برای کاهش انتشار کربن دنبال میکنند. استفاده از هیدروژن سبز بهجای زغالسنگ در فرآیند تولید آهن، توسعه کورههای قوس الکتریکی، افزایش مصرف قراضه و بهرهگیری از انرژیهای تجدید پذیر ازجمله مهمترین راهکارهایی است که در دستور کار فولادسازان قرارگرفته است.
شرکتهایی مانند گروه فولادی سوئدی (SSAB)، آرسلور میتال و تیسنکروپ سرمایهگذاریهای چند میلیارد دلاری را برای توسعه فناوریهای فولاد سبز آغاز کردهاند و تلاش میکنند خود را با الزامات جدید بازارهای جهانی و قوانین زیستمحیطی تطبیق دهند. بسیاری از تحلیلگران معتقدند رقابت اصلی صنعت فولاد در دهه آینده بر سر کاهش ردپای کربنی محصولات خواهد بود.
فولاد مبارکه چگونه به سمت تولید کمکربن حرکت میکند؟
در ایران نیز موضوع تولید پایدار و کاهش آلایندگی به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از محورهای توسعه صنعت فولاد است. در این میان، فولاد مبارکه به عنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد کشور، طی سالهای اخیر برنامههای مختلفی را در حوزه کاهش مصرف انرژی و توسعه زیرساختهای انرژی پاک در دستور کار قرار داده است.
سرمایهگذاری در احداث نیروگاههای خورشیدی، توسعه پروژههای انرژی تجدیدپذیر، بهینهسازی فرآیندهای تولید و کاهش شدت مصرف انرژی از جمله اقداماتی است که این شرکت برای حرکت به سمت تولید کمکربن دنبال میکند. هرچند این اقدامات هنوز با پروژههای مبتنی بر هیدروژن سبز در کشورهای پیشرو فاصله دارد، اما میتواند زمینهساز کاهش تدریجی انتشار کربن در بزرگترین مجموعه فولادی کشور باشد.
علاوه بر این، ساختار تولید فولاد در ایران نیز از یک مزیت نسبی برخوردار است. بخش عمده فولاد کشور با استفاده از فناوری احیای مستقیم و آهن اسفنجی تولید میشود؛ روشی که در مقایسه با کورههای بلند سنتی، میزان انتشار کربن کمتری دارد و از نگاه کارشناسان میتواند سکوی پرتاب صنعت فولاد ایران به سمت تولید فولاد سبز باشد.
مقایسه فولاد سبز ایران با شرکتهای بزرگ جهان
اگرچه صنعت فولاد ایران در مسیر حرکت به سمت تولید کمکربن قرار گرفته، اما هنوز فاصله قابل توجهی با شرکتهای پیشرو جهانی دارد. در حالی که شرکتهایی مانند SSAB و تیسنکروپ به طور مستقیم روی فناوری تولید فولاد مبتنی بر هیدروژن سبز سرمایهگذاری کردهاند، تمرکز اصلی تولیدکنندگان ایرانی در حال حاضر بر کاهش مصرف انرژی، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و بهینهسازی فرآیندهای تولید است.
با این حال، مزیت ایران در استفاده گسترده از فناوری احیای مستقیم باعث شده میزان انتشار کربن در بخشی از زنجیره تولید فولاد کشور کمتر از بسیاری از تولیدکنندگان سنتی مبتنی بر کوره بلند باشد. این موضوع میتواند در صورت توسعه زیرساختهای انرژی پاک و دسترسی به فناوریهای نوین، به یک فرصت رقابتی برای فولادسازان ایرانی تبدیل شود.
فولاد سبز؛ ضرورتی برای حفظ جایگاه در بازارهای آینده
واقعیت این است که فولاد سبز دیگر یک مفهوم صرفاً زیستمحیطی یا یک پروژه بلندمدت برای آینده نیست، بلکه به تدریج به یکی از الزامات حضور در بازارهای جهانی تبدیل میشود. بازارهای صادراتی به سمت محصولات کمکربن حرکت میکنند و قوانین جدید بینالمللی میتواند شرایط فعالیت تولیدکنندگانی را که برنامهای برای کاهش انتشار کربن ندارند، دشوارتر کند.
در چنین شرایطی، حرکت فولاد مبارکه به سمت تولید کمکربن را میتوان بخشی از آمادهسازی صنعت فولاد ایران برای ورود به نسل جدید رقابتهای جهانی دانست. رقابتی که در آن تنها حجم تولید و قیمت فروش تعیینکننده نخواهد بود و میزان آلایندگی، بهرهوری انرژی و پایبندی به استانداردهای زیستمحیطی نیز به یکی از معیارهای اصلی موفقیت تبدیل خواهد شد.
0 دیدگاه